Stadscorvee // De Biotoop
2024

In Haren staat een prachtig, mysterieus gebouw omgeven door groen. In dat complex en in de enorme tuinen gebeurt van alles: mensen wonen, werken en (re)creëren er samen met een grote diversiteit aan flora en fauna. Het gaat te ver om deze plek een paradijs te noemen. Het is een broedplaats en wat voor één!

De Biotoop is een unieke broedplaats in de gemeente Groningen. De waarde ervan zit ‘m in het prachtig ontworpen, kwalitatief sterke gebouw, de omringende tuinen, de gebruikers van de plek en in de betekenis die De Biotoop voor zijn omgeving heeft.

Maar hoe ziet de toekomst eruit? De Biotoop staat op kostbare grond, de woningnood is hoog en… er ligt een grote verduurzamingsopgave voor de bestaande gebouwen. In 2023 verkocht de RUG het complex, waar tot 2010 de biologiefaculteit huisde, aan de gemeente Groningen.

Sindsdien beheert CareX De Biotoop. De stichting gaat leegstand tegen en biedt verschillende mensen en bedrijven een plek. De tijdelijkheid en onzekerheid die deze woon- en werkvorm met zich meebrengen, zorgt voor een zekere regelruwheid. Daardoor ontstaat ruimte voor bijzondere ontwikkelingen.

Binnen de huidige kaders van onzekerheid heeft De Biotoop zich ontwikkeld tot de broedplaats die het nu is. Het is een unieke plek om met terugwerkende kracht te onderzoeken als methodiek. Daarom startten Erik Roerdink, architect en partner bij De Zwarte Hond, en Lieke Jildou de Jong, landschapsarchitect en medeoprichter van Landscape Collected, in opdracht van GRAS in 2024 een bijzonder experiment.

Beeld: Sebastiaan Rodenhuis

De grootste opgave? Hoe kun je een plek als De Biotoop doorontwikkelen zonder de huidige waarde te ondermijnen? Hoe laat je de gemeenschap zich enerzijds autonoom doorontwikkelen, en probeer je anderzijds de plek te duiden, te reguleren en voort te zetten? Dat is het spanningsveld waarbinnen dit experiment zich beweegt. Gemeenschap, gebouw en groenstructuren krijgen een plek. De nadruk zal liggen op de interactie tussen vast en tijdelijk en op de (on)mogelijkheden van een permanente tijdelijkheid.

Het onderzoek zal uiteindelijk resulteren in een pleidooi voor hoe we dit soort opgaven op heel andere en vooral passende wijze kunnen invullen. Een gedachtengoed gebaseerd op één visie, vanuit landschap en gebouw, dat handvatten biedt aan eigenaren, beheerders en gebruikers.

De gemeente Groningen en de gebruikers van De Biotoop zijn uiteraard betrokken bij dit experiment. Ook geven we tussentijds een update in de talkshow Het College van .... De uitkomsten presenteren we op Let’s Gro, het gratis festival over de toekomst van Groningen.