Op naar een handleiding voor manifestaties
2025

In het kader van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp organiseert GRAS in 2025 en 2026 een vijftal bijeenkomsten rondom bestaand ontwerpend onderzoek. In 2025 ontving Stichting Coördinatie Lokale Architectuurinitiatieven de opdracht vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om in heel Nederland hierover een maatschappelijk dialoog te organiseren. GRAS coördineert landsdeel Noord, en koos ervoor om het thema 'de manifestatie' aan te kaarten.

Op naar een handleiding voor manifestaties

De gemeente Groningen kent een rijke manifestatietraditie – van De Intense Stad, BouwJong! en Bouw Anders tot het recente Schoolvoorbeeld. Ontwerpkracht en creativiteit worden ingezet om complexe ruimtelijke en maatschappelijke opgaven op te lossen. Ontwerpend onderzoek is daarbij een vast en bepalend onderdeel. De manifestaties leiden tot aanbevelingen, visies en schetsen die worden gebruikt bij het opstellen van nieuwe leidraden en beleidskaders. Maar bovenal leiden ze tot concrete, gebouwde projecten. Een succesformule, al met al.

Gek genoeg is de gemeente Groningen de enige Nederlandse gemeente die zich bedient van het manifestatie-instrument. Veel andere gemeenten hebben interesse, maar weten eigenlijk niet hoe te beginnen. Ze missen de ervaring, de vanzelfsprekendheid en – zo denken ze – de kennis en kunde die nodig is voor het organiseren van een manifestatie. Dat willen we doorbreken. Groningen wil ‘de manifestatie’ graag delen met anderen: ver over de gemeente- en provinciegrens.

Op woensdagmiddag 10 december organiseerde GRAS met Alfred Kazemier, directeur Ruimtelijk Beleid en Ontwerp bij de gemeente Groningen, een open workshop. Daarin kwamen we met direct betrokkenen van eerdere manifestaties tot een eerste aanzet van een handleiding. Dit zal ook van pas komen bij toekomstige Groninger manifestaties, omdat het inmiddels zo vanzelfsprekend is te koersen op ervaring. Een handreiking waarin we de lessen bijhouden die we zelf leerden, is een stap in de goede richting.

De handleiding verschijnt binnenkort.

Headerbeeld: impressie uit het onderzoek Waterbatterij van Bureau B+B, afkomstig uit de manifestatie Sponsland

ACTIEPROGRAMMA RUIMTELIJK ONTWERP

In 2025 ontving Stichting Coördinatie Lokale Architectuurinitiatieven vanuit het ministerie van OCW de opdracht om in heel Nederland een maatschappelijke dialoog over ontwerpend onderzoek op touw te zetten. GRAS coördineerde landsdeel Noord en organiseerde in het kader van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp in 2025 en 2026 een vijftal bijeenkomsten rondom dit thema.