Als onderdeel van het landelijke project Ontwerpend Onderzoek – Delen & Doen coördineerde GRAS een vijftal bijeenkomsten. De laatste daarvan was een talkshow waarin Daphne Smets en Wilbert van de Kamp nog één keer diep in de waarde van ontwerpend onderzoek doken.
Want waarin zit precies die waarde – voor ontwerpers, overheden, bewoners en andere betrokkenen? En waarom belanden zoveel goede onderzoeken ongebruikt in bureaulades?
Tijdens de show keken de gasten terug op de afgelopen maand. Wat hebben ze geleerd, gehoord en gezien? Hoe zetten we ontwerpend onderzoek structureel - en mét resultaat - in bij actuele ruimtelijke en maatschappelijke opgaven? En hoe maken we het integraal onderdeel van de manier waarop we nadenken over de toekomst?
Daphne en Wilbert bespraken het met landschapsarchitect Lieke Jildou de Jong (Landscape Collected). Zij leidde eerder deze maand een tweedaagse verkenning van het Groninger landschap, in het teken van ontwerpend onderzoek. De vele veranderingen waarvoor dat landschap staat, vragen om een integrale ruimtelijke visie, om samenwerkingen tussen sectoren en om ontwerpgericht denken. Wat kunnen we leren van het landschap zoals het nu is, en van hoe het ooit was?
Ook schoof onze eigen Peter Michiel Schaap aan. De afgelopen maanden schreef hij aan een handleiding voor manifestaties. De gemeente Groningen kent een rijke manifestatietraditie, waarbij ontwerpkracht en creativiteit worden ingezet om complexe ruimtelijke en maatschappelijke opgaven op te lossen. De manifestaties leiden tot aanbevelingen, visies en schetsen, maar bovenal tot concrete, gebouwde projecten. Wat maakt die manifestatieformule zo succesvol?
Hannah Liem was de derde gast. Ze is gebiedsstedenbouwkundige bij de gemeente Groningen en studeerde vorig jaar af aan de Academie van Bouwkunst Amsterdam, met haar onderzoek A Course for Jakarta DETOX Culture. Hoe werd er tijdens haar opleiding gestuurd op het oplossen van complexe vraagstukken door middel van ontwerpend onderzoek? En hoe past ze dit toe in de praktijk?
De vierde tafelgast was Indira van 't Klooster, directeur-bestuurder bij ARCAM (de Amsterdamse tegenhanger van GRAS). Indira is ook bestuurslid van de stichting Coördinatie Lokale Architectuurinitiatieven (CoLA) en namens het ministerie van VRO landelijk curator voor het project Ontwerpend Onderzoek - Delen & Doen. Hoe zorgen we ervoor dat al die ontwerpend onderzoeken onderdeel worden van een landelijke, maatschappelijke dialoog?
Foto's: Lisa Jasperina Bommerson
ACTIEPROGRAMMA RUIMTELIJK ONTWERP
In 2025 ontving Stichting Coördinatie Lokale Architectuurinitiatieven vanuit het ministerie van OCW de opdracht om in heel Nederland een maatschappelijke dialoog over ontwerpend onderzoek op touw te zetten. GRAS coördineerde landsdeel Noord en organiseerde in het kader van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp in 2025 en 2026 een vijftal bijeenkomsten rondom dit thema.
