Over participatiekunst en de kunst van goed participeren
De casus Geheugenpaviljoen legt veel bloot over hoe we bewoners tegenwoordig wel of niet betrekken bij veranderingen in hun leefomgeving. Moet iedereen het overal mee eens zijn voordat iets er komt? Moet kunst in de openbare ruimte altijd mooi zijn? En als iedereen overal over mee mag praten, leidt dat dan wel tot goede oplossingen of neemt het risico op homeopathisch verdunde middelmaat alleen maar toe?
Het was de hoogste tijd om erover in gesprek te gaan. De directe aanleiding was het besluit van de gemeenteraad dat de participatie rond het Geheugenpaviljoen ‘opnieuw moest’.
Hoe betrek je bewoners het best bij de stadsontwikkeling? Welke rol speelt participatie? Hoe ziet een goed participatietraject eruit, en vooral: wat levert dat op? Kan het plannen beter maken en ondertussen ook zo veel mogelijk handen op elkaar krijgen?
In het College van B&W analyseerden presentatoren Bram Douwes en Wilbert van de Kamp met Nicoline Wijnja van Kunstpunt en Arna Maçkić van Studio LA wat er wel en niet goed is gegaan bij het Geheugenpaviljoen. Hoe kan het dat hier alleen maar slachtoffers lijken te zijn, terwijl kunst in de openbare ruimte in Groningen – mede dankzij goede participatie en de betrokkenheid van Kunstpunt en voorganger het CBK – juist zo’n rijke traditie heeft? Mieke Conijn, directeur van Kunstenlab in Deventer, zorgde voor een genuanceerde blik van buiten.
Daarna verbreedden we de scope en gingen Bram en Wilbert onder meer in gesprek met stadsbouwmeester Ben van der Meer. Want hoe werkt dat in algemene zin nou met participatie in de stadsontwikkeling? Hebben we er niet te veel een los spoor gemaakt? En impliceert het maken van goede plannen niet dat je bewoners per definitie, en het liefst zo vroeg mogelijk, meeneemt in alle opgaven, complexiteiten en afwegingen?
Tot slot vervatten we de inhoud van het gesprek in een klinkend advies aan de raad en het ‘echte’ college van B en W van de gemeente Groningen. Een advies over de kunst van goede participatie dat ons hopelijk gaat helpen om nooit meer te verzanden in discussies als die rond het Geheugenpaviljoen. Simpelweg omdat we het goed geregeld hebben en iedereen zich gehoord voelt.
