GRAS krijgt van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ook in 2021 het volledige aangevraagde subsidiebedrag. Daar zijn we ontzettend blij mee. Dat we daarmee de enige instelling in heel Noord-Nederland zijn, geeft te denken. Voor ons is inmiddels een nieuw jaar vol mooie projecten begonnen. Hoe dat er precies uit gaat zien, is in de huidige omstandigheden moeilijk te voorspellen, maar dit is wat er op het programma staat.

Foto: Peter de Kan

Nieuwe waarden voor Groningen

Groningen is een voorland van diverse grote opgaven. Deze dragen vrijwel allemaal een forse ruimtelijke component met zich mee. GRAS is ervan overtuigd dat ontwerpkracht hard nodig is in de zoektocht naar oplossingen. Het ontwerp is in staat te verbinden en bewoners op een positieve wijze mee te nemen in de veranderingen.

Na jaren waarin ‘visie’ een vies woord was, is het de hoogste tijd voor verbeeldingskracht en een uitdagend perspectief op de wereld van morgen. Plezier in de maakbaarheid van onze leefomgeving, liefdevol ontwerp en samen werken aan een vruchtbaar architectuurklimaat; daar is het ons om te doen. Ons programma is daarbij een oproep om de vele opgaven (weer) onderdeel te maken van onze cultuur, onze Groninger bouwcultuur. 

1. Magazine en Stadsredactie

In ons online magazine voeden we het gesprek over de ontwikkeling van Groningen. Dat doen we met longreads, reportages, essays, interviews, columns en (bewegend) beeld. Onze Stadsredactie is de belangrijkste leverancier hiervoor, maar we gebruiken ook graag extern talent. Anderhalf jaar is het magazine nu online, het wordt boven verwachting goed gelezen.

Nog gelukkiger worden we van de uitwerking die het magazine heeft. Dit is precies wat we beogen. Zo kunnen we, niet gehinderd door verplichte fysieke afstand, het gesprek over Groningen blijven voeden. We zouden haast kunnen stellen dat door corona dat belang alleen maar is toegenomen.
 
Onze website en het online magazine krijgen in 2021 een opfrisser, zowel grafisch als qua functionaliteit. We willen daarnaast de frequentie van bijdragen opschroeven. Ook vergroten we de ruimte voor artistieke content: foto’s, video’s, illustraties en grafisch werk.

2. De Linkse Mannen lossen het op

De Linkse Mannen lossen het op is een agenderende talkshow in vrijdagmiddagborrelsetting, gepresenteerd door Wilbert van de Kamp en Bram Douwes. Samen met ons online magazine is het sinds twee jaar dé plek waar we ruimtelijke thema’s voor vak- en algemeen publiek ontsluiten, bespreekbaar maken en van vuur en inhoud voorzien.
 
In 2021 wordt iedere aflevering ingeluid met een agenderend essay, gepubliceerd in ons online magazine. Daarmee zorgen we vooraf voor reuring en draaien we de motor warm. Het stuk wordt geschreven door onze Stadsredactie, een gastredacteur of een visiting critic. Ook hebben we meer aandacht voor de nazorg. Oplossingen worden voortaan geadresseerd.
 
Het concept van De Linkse Mannen lossen het op werkt het best in een bomvolle kroeg. Of dat komend jaar gaat lukken is de vraag. Daarom houden we een corona-proof variant achter de hand.

3. Grasduinen

De podcast Grasduinen is een spin-off van De Linkse Mannen lossen het op. Hij biedt ruimte om ‘door te akkeren’ over thema’s waarvoor een uur toch niet genoeg bleek. Het format maakt verdieping mogelijk. Waar het ten goede komt aan de boodschap trekken we erop uit en bezoeken we de plek of plekken die het aangesneden thema illustreren.

4. Vergezichten

Verbeelding en ontwerpkracht zijn een goede basis voor de beste oplossingen. Vanuit dit oogpunt initiëren we twee bijzondere producties, waarbij we talentvolle noordelijke makers koppelen aan de thema’s die de agenda’s van onze (ontwerpende) vakgemeenschap de komende jaren zullen bepalen. We vragen ze om een vergezicht, een blik op een mogelijke toekomst van Groningen: utopisch of dystopisch.

De producties kunnen iedere willekeurige vorm aannemen, maar hebben in principe een verhalend format. We denken vooral aan thema’s rond de antropocene opgave, stuk voor stuk bepalend voor de transitie van onze leefomgeving: klimaat, biodiversiteit, energie, de noodzakelijke transitie van de landbouw, onze manier van wonen en de omgang met erfgoedwaarden in een bevend Ommeland. Ook zien we aanknopingspunten op het vlak van de groeiende betekenis van het publieke domein, de toegankelijkheid dan wel inclusiviteit daarvan en de transitie van de (stedelijke) openbare ruimte.

5. De Nieuwe Normaalwoning

Bij de versterkingsopgave is, vooral binnen de woningbouw, de kwaliteit ver te zoeken. Op te veel plekken rolt de nieuwbouw uit catalogi of verrijst armoedige, seriematig geproduceerde woningbouw. Het gaat over bouwen, veiligheid, aantallen en efficiëntie, maar niet over kwaliteit.

In 2021 initiëren GRAS en De Toeverlaat het project De Nieuwe Normaalwoning. Met het project laten we zien dat het anders en vooral béter kan. De naam is een knipoog naar de vroeg-naoorlogse ‘normaalwoningen’, gebouwd op initiatief van het Rijk en uitgevoerd door lokale architecten en aannemers. In een diverse catalogus laten we varianten van De Nieuwe Normaalwoning zien: context-bewust, ontsproten aan ontwerpkracht, typologisch interessant en seriematig te produceren.

Met De Nieuwe Normaalwoning investeren we in de Groninger bouwcultuur. Dat doen we in samenwerking met aannemers die al actief zijn binnen de versterkingsopgave. De insteek is om op basis van bestaande bouwsystemen te komen tot volwaardige alternatieven voor de huidige bouw.

6. MEST

Projecten waarbij de vakgemeenschap collegiaal over elkaars schouder meekijkt en kritisch maar opbouwend het gesprek voert, zijn zeldzaam. Daarmee laten we enorme kansen liggen. In 2021 zet GRAS daarom het platform MEST op. Hier kan gezamenlijk, en niet gehinderd door sectorale en organisatorische grenzen, gewerkt en gedacht worden aan en over ruimtelijke opgaven in Groningen.

MEST wordt een plek waar de bouwkolom elkaar op reguliere basis ontmoet, kennis uitwisselt, reflecteert en elkaar scherp houdt. Daarnaast is het een kraamkamer en proefkeuken voor cross-sectorale initiatieven. Het moet de plek worden waar de opvolgers van projecten als Van Woonwijk naar Leefwijk het levenslicht zien. Bovendien kan het gesprek met bestuur, politiek en opdrachtgevers er plaatsvinden. Zo willen we de bouwcultuur in Groningen stimuleren, plannen beter maken en profiteren van elkaars kennis en kunde.

7. Boumasymposium: Bouwcultuur

Met het Boumasymposium mikken we op de Groninger vakgemeenschap: ontwerpers, ontwikkelaars, beleidsmakers, bestuur en politiek. Hen willen we inspireren en in beweging brengen. In 2020 ging het symposium, zoals zoveel evenementen, niet door. In 2021 wat ons betreft wel, en dit jaar komt er een ambitie bij: we willen het programma interessant(er) maken voor niet-Groningers. Zo willen we ‘onze’ vakgemeenschap verbinden met de vakgemeenschappen van elders.

‘De ontmoeting’ en de ervaring van anderen kunnen ons architectuurklimaat versterken – en andersom. Daarnaast is Groningen een prachtige casus om de grote ruimtelijke opgaven van vandaag manifest te maken. Ons doel is het symposium de komende jaren verder uit te bouwen tot een begrip binnen en buiten Groningen.

Het Boumasymposium van 2021 wordt een oproep om een forse impuls te geven aan de (Groninger) bouwcultuur. Meer focus op waarde, verbeelding, goede plannen en met een integrale in plaats van sectorale aanpak. Met de enorme ruimtelijke opgaven die op ons afkomen ligt er een al even grote kans om een betekenisvolle laag toe te voegen aan de gebouwde omgeving. En juist dat is het werk van ontwerpers.

Overig programma

Naast bovenstaand basisprogramma zullen we komend jaar betrokken zijn bij verschillende bekende en nieuwe projecten en initiatieven. Denk aan de Groninger Architectuurmaand, Open Monumentendag, De Toeverlaat, de vernieuwing van de website Staat in Groningen, de Klimaatadaptieweek, Bouw Gronings, manifestaties rondom de Woonvisie en Expeditie Tasman.

Hou onze website, nieuwsbrief en sociale media in de gaten voor nieuws en updates!

***